GDO - Genetiği Değiştirilmiş Organizma

İnsan toplumlarının gıda sorunları çözülebilir mi?

Ekolojik kirliliklerin pratik ve uygulanabilir çözümleri var mıdır?

Küresel iklim değişimlerine neden olan endüstriyel faaliyetler baştan aşağı değiştirilebilir mi?

En başta bu ve benzeri sorunlara çözüm üretilebilirliğin tartışıldığı ortamlarda belirginleşiyor GDO fikri. Paul Berg’in 1972’de ilk kez in vitro (deney tüplerinde, cansız) koşullarda rekombinant (yeni bileşen) DNA elde etmesiyle başlıyor süreç. Bir bakterinin genetiğinin değiştirilmesiyle de inanılmaz hız kazanıyor, rekombinant DNA teknolojisi. Günümüzde hem bir hücreli hem de çok hücreli canlıların genetiği başarıyla değiştirilebilmekte. Ancak bu başarı beraberinde şiddetli tartışmaları da doğurmakta. Bu tartışmalar ekolojik, felsefi, etik, siyasal ve ekonomik birçok boyutta devam ediyor.

Bu tartışmalarda öne çıkanlar;

  • Genetik dizilimi değiştirilen canlılardaki yeni genetik diziler, yabanıl türlere sıçrayabilir ve işgalci, istilacı yeni canlı türleri oluşabilir. Besin ağları ve habitat kayıpları oluşabilir, bakış açısına sahip bilimsel itirazlar hayli yaygın.
  • İnsanın yaratıcı rolü üstlenmesi hatalı bir yaklaşımdır, boyundan büyük işlere kalkışmamalıdır, tonlamasına sahip teolojik veya felsefik itirazlar da var.
  • İnsan, canlılığın olağanüstü karmaşıklığı ve zenginliğinin henüz daha ne kadarını bilebiliyor ki? Bilinen canlı evreni, gerçeğinin ne kadarını oluşturuyor? Henüz bunu bilmiyorken canlılığın diliyle oynamak hatalı bir yaklaşımdır, diye seslenen edebi ve duygusal yaklaşımlar pek fazla.
  • Atom parçalandığında ilk olarak, kapitalizm bu olağanüstü enerjiyi Nagasaki ve Hiroşima’da yüzbinlerce insanın katledilmesinde kullandı. Dolayısıyla GDO’da insanlığın, çevrenin veya diğer canlı türlerinin yararına değil, kapitalizmin kar hırsına yarar. Salt bu nedenle GDO’ya hayır, diyenler de var.

Tarımda, hayvancılıkta, ekosistem kirliliklerinin çözümünde, tıpta veya eczacılıkta olağanüstü çözümlere gebe olan genomu değişime uğratılmış organizma veya ürünleri, günümüzde üzerine en fazla yatırım yapılan alanlar arasında yer almakta. İyi ki veya maalesef.

30 Mayıs 2018 Çarşamba
HÜSEYİN OKUR
BİYOLOJİ ZÜMRE BAŞKANI - GÖLBAŞI